Życiorys:
Pseudonim Jan Bugaj, urodzony w Warszawie. Należał do pokolenia Kolumbów. Najwybitniejszy
poeta pokolenia wojennego, debiutował już jako uczeń gimnazjum im. Stefana Batorego, gdzie
w 1939 r. zdał maturę. Sympatyzował z lewicującym środowiskiem młodzieżowym, w czasie
okupacji zaś z ugrupowaniami socjalistycznymi wydającymi podziemne pisma "Płomienie"
i "Droga". Studiował od 1943 r. polonistykę na tajnych kompletach. Wstąpił do Harcerskich Grup
Szturmowych, które stały się zalążkiem batalionu AK "Zośka". Ukończył konspiracyjną Szkołę
Podchorążych Rezerwy (krypt. Agrykola). Poległ w pierwszych dniach powstania warszawskiego,
4 sierpnia na placu Teatralnym. Parę dni później zginęła w powstaniu żona poety, Barbara, którą
poślubił w 1942 r.
Twórczość:
W czasie okupacji ogłosił podziemnie dwa zbiory poezji: "Wiersze wybrane" (1942) i "Arkusz
poetycki" (1944), wysoko ocenione przez Kazimierza Wykę w konspiracyjnym "Miesięczniku
Literackim" w Krakowie (maj 1943). W rękopisach przetrwała szczęśliwie cała spuścizna
poetycka Baczyńskiego (ok. 500 wierszy), pierwszy powojenny wybór jego poezji ukazał się pt.
"Śpiew z pożogi" w 1947 r.
Najważniejsze elementy twórczości K.K. Baczyńskiego wg J. Kwiatkowskiego ("Klucze do
wyobraźni"):
1. epizacja liryki (często używał czasu przeszłego niedokonanego);
2. zwrot ku zamierzchłej, barbarzyńskiej przeszłości (patetyczne stylizacje biblijne);
3. odwrót od poezji kultury i cywilizacji, zwrot ku poezji pejzażu (nawrót do powtarzalnej, płynnej,
rytmicznej wersyfikacji);
4. obsesja czasu, przemijania, śmierci (obrazowanie wizyjne);
5. katastrofizm - nagromadzenie obrazów ponurych, groźnych, wprowadzenie elementów
fantastyki o tonacji apokaliptycznej.
Poeta wyraził postawę typową dla swej generacji, tzn. zrozumienie historycznej chwili,
patriotyczny nakaz walki z okupantem, katastroficzne poczucie zagrożenia sensu historii
i przeżycia religijne. Jest to widoczne w takich wierszach jak "Bez imienia", "Elegia o chłopcu
polskim", "Pokolenie", "Z głową na karabinie".
Na uwagę zasługują subtelne liryki miłosne do żony Barbary, np. "Niebo złote ci otworzę...".
W twórczości Baczyńskiego dostrzec można cezurę w połowie 1943 r., kiedy to poeta podjął
decyzję o wstąpieniu do Harcerskich Grup Szturmowych AK, a tym samym zaangażował się
w wojskową działalność konspiracyjną, która do tej pory była mu obca.