Powrót do strony głównej.

Zygmunt Krasiński (1812-1859)

Życiorys:

Zygmunt Krasiński był wybitnym poetą, dramaturgiem, filozofem i epistolografem. Na życie poety ogromny wpływ wywarł ojciec, hrabia Wincenty Krasiński, były generał napoleoński w służbie carskiej. Zygmunt otrzymał solidne wykształcenie, głównie domowe. Wydział prawa Uniwersytetu Warszawskiego opuścił w 1829 r. z powodu postawy kolegów, którzy go bojkotowali, ponieważ nie uczestniczył w manifestacjach patriotycznych. Nie wiedząc, co wybrać - powinność patriotyczną czy posłuszeństwo wobec ojca, zakazującego narażania się władzom - wyjechał do Szwajcarii. Kontaktował się z Mickiewiczem. Zaprzyjaźnił z Anglikiem, Henrykiem Reeve'em, z którym rozwinął bogatą korespondencję. W powstaniu listopadowym udziału nie wziął, powstrzymany przez ojca. Wewnętrzną walkę między miłością synowską i posłuszeństwem a miłością do ojczyzny i służbą dla niej wyraził w wielu utworach i listach do przyjaciół i znajomych.

Twórczość:

Wątki autobiograficzne są m.in. obecne w "Nie-Boskiej komedii" (1835) i "Irydionie" (1836). Konieczność przystosowania się do dominacji ojca w jego życiu zmusiła w końcu Krasińskiego do sformułowania poglądów, według których wystąpienia zbrojne przeciw zaborcy potraktowane zostały na pograniczu buntu przeciwko samej Opatrzności, która sama wybiera odpowiednie chwile wyzwolenia narodów, oraz rewolucji będącej samym tylko anarchicznym burzeniem dawnego porządku.

Większość życia spędził poeta we Włoszech i we Francji. Wiele razy przebywał w ośrodkach kuracyjnych. Zdrowie miał wątłe, a złe samopoczucie pogłębiały częste interwencje ojca w jego życie osobiste. Dla podtrzymania ciągłości rodu zmuszony został do poślubienia Elizy Branickiej, dla której, mimo jej cnót, nie przerwał głośnego romansu z Delfiną Potocką, adresatką wielu jego listów.

W publicystyce i korespondencji przedstawił swe poglądy filozoficzne, społeczne i nowe, katastroficzne idee. Zaniepokojony sytuacją rewolucyjną, wydał w 1845 r. "Psalmy przyszłości". W poemacie "Przedświt" zawarł koncepcję mesjanizmu narodowego, połączoną z konserwatywną teorią społeczną, co doprowadziło go w końcu do potępienia zbrojnej walki niepodległościowej.

W okresie romantyzmu Krasiński zyskał ogromną popularność, głównie dlatego, że błędnie odczytywano jego utwory, uważając je za nawoływanie do walki o wolność ojczyzny. Po latach twórczość ta zbladła nieco, ukazując kwiecisty, zużyty niekiedy styl i niepopularne poglądy. Jedynymi utworami Krasińskiego, które oparły się upływowi czasu są wspomniane już dramaty "Irydion" i Nie-Boska Komedia".

Po śmierci ciało poety złożono w rodzinnej Opinogórze koło Ciechanowa, gdzie obecnie znajduje się Muzeum Romantyzmu.